Sint-Amanduskerk
Herbestemming paro­chie­kerk tot bibli­o­theek en dorpshuis

  • Opdrachtgever
    Gemeente Kortenaken
  • Ontwerpteam
    urbain architectencollectief ism Declerck & Partners (stabiliteit), AA&O (technieken)
  • Fase
    2026, uitvoering
  • Bouwbudget
    1.000.000 euro (excl. btw, excl. erelonen)
  • Locatie
    Hoeleden (Kortenaken)

Voor de gemeen­te Kortenaken werkt urbain archi­tec­ten­col­lec­tief aan de her­be­stem­ming van de kerk van Hoeleden. De kerk wordt her­be­stemd tot ener­zijds een nieuw onder­ko­men voor de bibli­o­theek van de gemeen­te Kortenaken en ander­zijds tot dorps­huis voor het dorp Hoeleden. Voor de bibli­o­theek bestond de uit­da­ging gro­ten­deels uit het ruim­te­lijk inpas­sen van de vol­le­di­ge boe­ken­col­lec­tie. Het doel van het dorps­huis is om, na het slui­ten van het loka­le paro­chie­huis, weer een plek te bie­den voor loka­le ver­e­ni­gin­gen en klei­ne eve­ne­men­ten. Vanaf het begin van het ont­werp­pro­ces werd er onder­zocht hoe de plan­or­ga­ni­sa­tie kan zor­gen voor de com­ple­men­ta­ri­teit van bei­de programma’s.

De bibli­o­theek wordt onder­ge­bracht in het schip en krijgt zijn toe­gang via een inkom­hal in het por­taal van de kerk. Deze inkom­hal blijft altijd toe­gan­ke­lijk en ver­zorgt zo een beschut­te plek voor de boe­ken­schuif. De beglaas­de bin­nen­deur staat toe dat pas­san­ten tij­dens de slui­tings­da­gen van de bib nog steeds het kerk­in­te­ri­eur kun­nen erva­ren. In de doop­ka­pel wordt een per­so­neels­ruim­te gemaakt, een posi­tie die de mede­wer­kers toe­staat om via nieu­we raam­ope­nin­gen zicht te hou­den op aan­ko­men­de bezoe­kers. In de bib zelf wordt maxi­maal gebruik gemaakt van de wan­den om de vol­le­di­ge col­lec­tie te kun­nen huis­ves­ten. Een ver­rol­baar kas­ten­sys­teem op rails en pren­ten­boe­ken­bak­ken op wiel­tjes huis­ves­ten de ove­ri­ge helft van de boe­ken en staan toe dat de bibli­o­theekruim­te gemak­ke­lijk kan aan­ge­past wor­den. Er kan inge­speeld wor­den op het ont­ha­len van school­klas­sen of het orga­ni­se­ren van een lezing of klein concert.

Het dorps­huis wordt onder­ge­bracht in het koor en is apart toe­gan­ke­lijk via de sacris­tie. Een poort inge­werkt in de door­lo­pen­de wand­rek­ken van de bib zorgt dat de boe­ken bui­ten bereik blij­ven tij­dens gebruik als dorps­huis, ter­wijl de ruim­te­lijk­heid van de kerk voel­baar is door het zicht­baar blij­ven van het gewelf van het schip. Tijdens de ope­nings­uren van de bibli­o­theek wordt de poort open gezet en doet het dorps­huis dienst als een lees­ca­fé, een plek waar lezers kun­nen gaan zit­ten én een tas kof­fie of een ander drank­je kun­nen vinden.

Enkele zorg­vul­dig geko­zen gevel­ope­nin­gen en de afbraak van het oksaal zor­gen voor een ver­nieuw­de binnen/​buitenrelatie zon­der het intie­me karak­ter van het kerk­ge­bouw teniet te doen. De nieu­we ope­nin­gen getui­gen van de trans­for­ma­tie van het kerk­ge­bouw. Een aan­tal waar­de­vol­le beel­den uit het kerk­ge­bouw, onder meer het beeld van de patroon­hei­li­ge Amandus, krij­gen een nieu­we plek op de muur­de­len links en rechts van het oksaal. Ze her­in­ne­ren aan de geschie­de­nis van dit kerk­ge­bouw. Het kerk­ge­bouw krijgt opnieuw een cen­tra­le rol in de gemeen­schap, van de gemeen­te Kortenaken én van het dorp Hoeleden.