WZC Ter Luchte
Nieuwbouw woon­zorg­cen­trum met 123 kamers en lokaal dien­sten­cen­trum te Ruddervoorde

Tussen kas­teeldo­mei­nen, bos­sen en dreven

De site bevindt zich in het pit­to­res­ke Houtland, een gebied geken­merkt door een unie­ke vari­a­tie in het land­schap, waar dich­te bos­sen en sta­ti­ge dre­ven har­mo­ni­eus afwis­se­len met uit­ge­strek­te open pol­der­land­schap­pen en mean­de­ren­de meer­sen­ge­bie­den. Deze rij­ke diver­si­teit wordt ver­der ver­sterkt door de aan­we­zig­heid van tal­rij­ke beek­val­lei­en, die als groe­ne aders het land­schap door­snij­den en verbinden. 

De omge­ving van het pro­ject­ge­bied weer­spie­gelt deze karak­te­ris­tie­ken: in het noor­den en oos­ten is de site omringd door his­to­ri­sche kas­teeldo­mei­nen, zoals kas­teel Pecsteen en kas­teel Leegendael, met weel­de­ri­ge bos­sen en impo­san­te dre­ven. In het noord­wes­ten stroomt de val­lei van de Rivierbeek (ook wel Kasteelbeek genoemd), ter­wijl de Hertsbergebeek in het oos­ten een groe­ne ver­bin­ding vormt op macro­ni­veau. Deze blauw-groe­ne struc­tu­ren zijn de dra­gers van het land­schap en geven het zijn unie­ke identiteit.

We spe­len in op deze natuur­lij­ke struc­tu­ren en ver­bin­den de ver­schil­len­de groe­nele­men­ten op een sub­tie­le en natuur­lij­ke manier. Het ont­werp is geba­seerd op een gelaag­de groen­struc­tuur die een har­mo­ni­eu­ze over­gang cre­ëert tus­sen de ver­schil­len­de onder­de­len van de site.

De ​‘dre­ve’, van Pecsteen tot Ridefort

Een cru­ci­a­le toe­voe­ging in het ont­werp is een nieu­we, groe­ne tra­ge weg die een ver­bin­ding cre­ëert van oost naar west, van de Sint-Elooisstraat naar de Terluchtestraat, een ​‘dre­ve’. Deze groe­ne cor­ri­dor maakt de site opti­maal toe­gan­ke­lijk voor fiet­sers en voet­gan­gers en ver­bindt het woon­zorg­cen­trum (WZC) op een natuur­lij­ke manier met de omlig­gen­de wij­ken en het landschap.

Met de intro­duc­tie van deze groe­ne dreef biedt zich een nieu­we ruim­te­lij­ke struc­tuur aan. De ​‘dre­ve’ keert de site bin­nen­ste bui­ten. Ze fun­geert als een robuus­te struc­tuur die zich ver­an­kert in het omrin­gen­de land­schap en het woon­weef­sel. Waar de ​‘dre­ve’ in het noor­den een ver­leng­stuk kent met de tra­ge weg naar het speel­ter­rein Baron Pecsteen (en ver­der naar het kas­teel), ont­staan er in de toe­komst mis­schien oppor­tu­ni­tei­ten om ook in het zui­den door te ste­ken en de Kruidenwijk te verbinden. 

Het mas­ter­plan voor Ridefort zet in op een ver­ster­king van het ruim­te­lijk weef­sel met spe­ci­fie­ke aan­dacht voor water en groen. Ook de fijn­ma­zi­ge ver­bin­ding met de Kruidenwijk is er deel van. Het is inte­res­sant te zien hoe de ​‘dre­ve’ een sluit­stuk kan vor­men in een groot fijn­ma­zig net­werk in een boog noord-zuid door­heen Ruddervoorde.

De ​‘dre­ve’ als orga­ni­se­rend element

De ​‘dre­ve’ is een orga­ni­se­rend en struc­tu­re­rend ele­ment voor de site van de ver­nieuw­de zorg­site. Het gemo­to­ri­seerd ver­keer, inclu­sief par­keer­plaat­sen, wordt gesi­tu­eerd ten zui­den van de groe­ne dreef, ter­wijl het nieu­we gebouw met voor­plein en park­tuin zich ten noor­den ervan situ­eert. Deze opzet zorgt voor een hel­de­re ruim­te­lij­ke orga­ni­sa­tie. Om de dreef vormt te geven maken we dank­baar gebruik van de bestaan­de bomen en vul­len deze aan met nieu­we, toe­komst­be­sten­di­ge bomen. Door de bomen niet strikt op een lijn te plaat­sen, maar juist speels en natuur­lijk te posi­ti­o­ne­ren, ont­staat een groen­struc­tuur die beter aan­sluit bij de bestaan­de con­text en boven­dien kli­maat­ro­buus­ter is. De onder­be­plan­ting kan natuur­lijk wor­den inge­zaaid, met in de hoek­pun­ten ruim­te voor water­in­fil­tra­tie, wat het geheel een leven­dig en func­ti­o­neel karak­ter geeft.

De ​‘dre­ve’ biedt de recen­te ont­wik­ke­ling van assis­ten­tie- en zorg­wo­nin­gen ook een struc­tuur. De wonin­gen komen langs de ​‘dre­ve’ te staan van waar een net­werk van wan­del­pa­den aftakt voor de ver­schil­len­de ont­slui­tin­gen van de woningen. 

Verschaling van een groot bouwvolume

De pro­ject­de­fi­ni­tie ver­trekt van een bouw­pro­gram­ma dat maxi­maal fysiek ver­bon­den is, wat een belang­rij­ke aan­éé­n­slui­ten­de bouw­mas­sa impli­ceert. We ver­scha­len deze tot een aan­éé­n­scha­ke­ling van klei­ne­re volu­mes. Volumes met tel­kens behap­ba­re gevels, wis­se­len­de hoog­tes en speels daken­land­schap. Een aan­tal gevels die de dia­loog aan­gaan met de ​‘dre­ve’, één met de Terluchtestraat, één met de Leitemolenstraat en een aan­tal met een nieu­we parktuin. 

De mor­fo­lo­gie van een groot bouw­vo­lu­me ver­kor­relt en nes­telt zich in naast de bestaan­de gebou­wen. Ze vormt een grens tus­sen een publiek maai­veld en gebor­gen pri­va­te tuin.

Nieuw plein voor het dorp

Het plein is ont­wor­pen als een groot, groen plein dat niet alleen de toe­gan­ke­lijk­heid van de gebou­wen orga­ni­seert, maar ook een hoge ver­blijfs­kwa­li­teit biedt. De drie ink­om­zo­nes, elk stra­te­gisch geplaatst in de oksels van de nieuw­bouw, zijn van­af de par­keer­plaats intu­ï­tief te berei­ken via kron­ke­len­de paden (van rood beton) die zich door groe­ne eilan­den slin­ge­ren. Deze eilan­den zijn niet alleen esthe­tisch aan­trek­ke­lijk, maar die­nen ook voor water­in­fil­tra­tie en zijn voor­zien van vol­doen­de opgaand en gelaagd groen. Het resul­taat is een kwa­li­ta­tief hoog­waar­dig voor­plein dat scha­duw biedt en uit­no­digt tot ver­po­zing, zowel voor bezoe­kers, bewo­ners als pas­san­ten. De ver­har­de zones nabij de ingan­gen zijn geschikt voor het plaat­sen van ter­ras­sen, en er is bewust voor gezorgd dat deze ruim­te flexi­bel kan wor­den gebruikt. Zo kan bij­voor­beeld een bewo­ner gemak­ke­lijk dicht bij de ingang wor­den afge­zet met een auto, en ook voor hulp­dien­sten is er vol­doen­de opstel­ruim­te, zon­der dat het plein het karak­ter van een func­ti­o­ne­le roton­de krijgt.

Het WZC zorgt voor een omran­ding van het plein zon­der het te wil­len incor­po­re­ren. In de plan­ont­wik­ke­ling van het WZC situ­e­ren de pro­gram­ma­de­len LDC, kap­sa­lon, kiné­ruim­te, ver­ga­der­ruim­tes en bure­len zich aan het plein. Dit zorgt voor leven­dig­heid aan de rand van het plein maar opent ook oppor­tu­ni­tei­ten naar dub­bel­ge­bruik. De cafe­ta­ria kan inge­zet wor­den als een dorps­ca­fé- of ‑tea­room. De kap­pers en de kine­sis­ten kun­nen ook de dorps­be­wo­ners bedie­nen. Vergaderruimtes kun­nen ook door de buurt wor­den gebruikt.

Parktuin als rand van het dorp

Door de wel­ge­ko­zen inplan­ting van het nieu­we bouw­vo­lu­me ont­staat een afge­slo­ten en gebor­gen park­tuin. De reeds tal­rijk aan­we­zi­ge hoog­stam­men bie­den een goe­de basis voor het ont­werp van een aan­trek­ke­lij­ke tuin die een belang­rij­ke rol kan spe­len in de bele­vings­we­reld van de bewo­ners. Tal van nieu­we bomen, hoog- en meer­stam­mi­gen, bie­den samen met bloei­en­de plan­ten en bes­sen­strui­ken een uit­no­di­gen­de en prik­ke­len­de wan­de­l­er­va­ring. Door de beslo­ten­heid biedt de tuin ook beschut­ting en bescherming. 

De schijn­ba­re rest­ruim­te ter hoog­te van de ver­keers­ro­ton­de krijgt met de park­tuin een waar­di­ge invul­ling. Het ver­hoogt daar­en­bo­ven ook de beeld­kwa­li­teit van de Terluchtestraat en de Leitmolenstraat. Ze krij­gen een for­se groe­ne rand waar­in tel­kens een gevel van het nieu­we WZC figureert.