Opdrachtgever
Stad Aalst
Ontwerpteam
urbain architectencollectief
Fase
2017, Open Oproep, 2e laureaat
Locatie
Erembodegem

Aangenaam verblijf
Masterplan wonen tussenin

Opdrachtgever
Stad Aalst
Ontwerpteam
urbain architectencollectief
Fase
2017, Open Oproep, 2e laureaat
Locatie
Erembodegem

De titel van ons voorstel, ‘Aangenaam Verblijf — Wonen Tussenin’, verwoordt de ambitie van het masterplan dat wij beogen. Het is een ambitie om in te zetten op het landschap in een sterk (schijnbaar volledig) verstedelijkte (bebouwde) omgeving die zich in een ‘tussen’-ruimte bevindt, een ruimte zonder landschap in de zin van open en groene omgeving.

Met de gedetailleerde tekening van Erembodegem hebben we getracht ‘Aangenaam Verblijf — Wonen Tussenin’ te verbeelden. De tekening is geenszins een na te streven toekomstbeeld maar een middel om de agenda voor ‘Aangenaam Verblijf — Wonen Tussenin’ te ontleden, een verkenning.

de straat (‘landschap zonder landschap’)

De verstedelijking heeft zich voltrokken langs de T‑vormige as Keppestraat — Erembodegem dorp — Hoge Weg/Jagershoek en Leuvestraat.

We zien de as als een referentiepunt: de straat als publieke ruimte. De as moet een belangrijk tegengewicht vormen tov de verschillende aanwezige lijninfrastructuren (de spoorlijn Aalst-Denderleeuw, de autosnelweg E40 Gent-Brussel, de Dender, de Brusselbaan, de Geraardsbergsesteenweg en de Ninoofsesteenweg) die barrières vormen in het ruimtelijk weefsel.

mobili-’tijd’

We stellen ons de vraag wat een fundamentele transitie kan teweeg brengen? Daarbij wordt niet enkel een puur verkeerstechnische maatregel afgewogen, maar een maatregel die deel is van een geïntegreerd verhaal, waar ook de mogelijke ruimtelijk transformatie deel van uitmaakt.

De tweede vraag die we ons stellen is of het gevoel van isolement niet kan ingezet worden als een positief gegeven? En of dat isolement niet op bepaalde manier net kan worden versterkt?

wonen tussenin

Wonen tussenin verwijst natuurlijk naar de dichotomie stad/platteland maar doelt in feite op het wonen dat zich kan afspelen tussen de (infra-) structuren die we in Erembodegem aantreffen:

Tussen Aalst en het te verbeelden platteland, tussen de Dender en het spoor, tussen Brusselbaan en Ninoofsesteenweg, tussen site Schotte en site Gates, tussen stadspark en industriepark, tussen Gent en Brussel…

In onze verkenning zijn we op zoek gegaan naar de (stads)landschappelijke kwaliteiten van de bestaande woonontwikkelingen en hebben we gekeken hoe we daarmee kunnen omgaan en hoe we het geheel kunnen versterken. Hoe we kunnen intensifiëren en activeren. We hebben oog voor het particuliere van het wonen en gaan op zoek naar het collectieve. We verkennen de mogelijkheden tot openheid. Of we trachten te zien hoe poriën in het stadsweefsel werken en kunnen ingezet worden in functie van een open en collectief stadslandschap.

de Dendervallei

Erembodegem is in de eerste plaats een verstedelijking dwars op de Dender. De ligging aan de Dender kan men zoals al aangegeven herkennen aan het landschappelijke van diverse straten. Door de verstedelijking is dat vandaag weinig voelbaar. Zaak is die landschappelijkheid opnieuw te erkennen en in de verf te zetten.

Ook de Dender zelf is in het huidige stadslandschap weinig tot niet aanwezig. Er zijn geen grote gestes nodig om Dendervallei meer uit te buiten. De mogelijkheden liggen voor het grijpen.

de spoorlijn en het station

In de verkenning zetten we in op de kleine korrel, op landschappelijkheid en permeabiliteit. De porositeit die nog getuigt van de littekens veroorzaakt door de aanleg van de spoorweg, geeft aanleidingen om het woonlandschap te activeren.

de Kapellekensbaan

In het boek van Louis Paul Boon steekt Odineke de ‘ijzeren weg’ bovengronds over ter hoogte van de Termurenlaan aan de ene zijde en de Kapellekensbaan aan de andere zijde. Ze steelt er het geld uit het offerblok van de kapel Ter Muren. Een nieuwe onderdoorgang onder de ‘ijzeren weg’ verbindt in ons verkennend onderzoek de Kapellekensbaan en de Ter Murenlaan, samen met een beperkte aanleg rond de kapel. Site Schotte, kapel Ter Muren, de Kapellekensbaan, de Ter Murenlaan, het plein voor de kerk krijgen opnieuw samenhang.