Masterplan voor Poperinge
Opmaak masterplan Publiek Patrimonium voor de stad Poperinge
Onderhandelingsprocedure zonder bekendmaking op uitnodiging van Stad Poperinge en WVI

opdrachtgever Stad Poperinge - WVI
ontwerpteam urbain architectencollectief
Bureau Bouwtechniek - Tony Desmul
status voltooid
datum maart 2011

Het is weinig evident onze hedendaagse ruimtelijke omgeving éénduidig te definiëren. Nochtans is de vraag naar de betekenis van onze ruimtelijke omgeving meer dan ooit aan de orde. Sinds de moderniteit heeft een individualiseringsproces zijn intrede gedaan. Vanaf dat moment was de persoonlijke identiteit niet langer rechtstreeks verbonden met de plaats waar men woonde maar verliep deze via de individuele betekenisgeving.

Vandaag beweegt het individu kriskras door het landschap en verleent betekenissen aan de plekken dat het onderweg ervaart. De individuele woning vormt daarbij nog wel de uitvalsbasis, maar de directe omgeving heeft als ruimtelijk kader aan betekenis ingeboet. Het collectieve gevoel, het leven in een gemeenschap op een bepaalde plek en de omgang met de ander binnen die omgeving, zijn hiermee onder druk komen te staan.

Eigenlijk kunnen we stellen dat het collectief idee van een gedeeld centrum met het individualiseringsproces stelselmatig plaats heeft gemaakt voor het subjectief en individueel idee van een persoonlijke stad. Het resulteert in het naast elkaar bestaan van een resem uiteenlopende belevingwerelden van verschillende individuen. De overlappingen, confrontaties en botsingen, die gemakkelijk kunnen worden ontvlucht of gemeden, dienen gestimuleerd en gelokaliseerd te worden. Het is een taak in te spelen op de relaties tussen de diverse belevingswerelden.

Dat de Stad Poperinge voor de huisvesting van haar diensten een langetermijnplan wenst te ontwikkelen om zo ad-hoc beslissingen te vermijden, verdient op zich reeds alle lof. Maar er is meer mogelijk, zo hebben de Stad Poperinge en WVI ook ingezien.

Door een globale studie te voeren omtrent een belangrijk deel van het patrimonium in functie van een langetermijnplanning ontstaat de kans om ook in te grijpen op de identiteit van de stedelijke ruimte.

Naast de puur logistieke en financiële vraagstelling, duikt de vraag naar de potentiële nieuwe betekenis van het patrimonium enerzijds en de specifieke diensten anderzijds binnen de gewijzigde verhouding van de stedelijke ruimte tot het individu op.

Decennialang waren bepaalde gebouwen, bepaalde functies deel van een wereld van de ‘temps commun, sens commun, lieu commun’.

Vandaag hoeven we niet in een immobiliserende nostalgische verheerlijking te vervallen van wat vroeger was. Dezelfde gebouwen en sites die voorheen één duidelijke betekenis hadden, kunnen binnen de hedendaagse stedelijke ruimte een nieuwe betekenis krijgen.

Door middel van ontwerpmatig onderzoek wil het ontwerpteam de kans grijpen, te onderzoeken welke nieuwe betekenis de openbare gebouwen en haar functies alsook hun omgeving kunnen geven aan de belevingswereld van de bewoner, de bezoeker en de toerist in de stad.
In het onderzoek wordt gezocht naar overlappingen, confrontaties en botsingen. Hiertoe zal bekeken worden hoe het nieuwe, gerenoveerde en/of herbestemde patrimonium deel kan worden van een zogenaamd gedeelde ruimte van diverse individuen en daar van betekenis kan zijn.

Wat we met dit ontwerpmatig onderzoek beogen is tegengesteld aan een trend die we in Vlaanderen ontwaren bij de opmaak van beeldkwaliteitsplannen voor dorps- en stadskernen.
Men heeft de neiging aan korte termijnplanning te doen met de typische ad hoc besluitvorming die dit met zich meebrengt. Met mooie plaatjes (autovrij of –luw maken, nieuwe verhardingen, her en der het aanplanten van wat schaamgroen, ...) wil men het beeld en het gevoel van weleer
oproepen, maar gaat men de uitdaging uit de weg op zoek te gaan naar mogelijke nieuwe betekenissen en identiteiten. Deze idylles bieden echter geen perspectief op toekomstige ontwikkelingen van de betreffende omgevingen, maar lijken eerder vervlogen momenten te bevriezen en bijgevolg zelfs verdere ontwikkelingen af te remmen.