Lelijke Plekjes - Avelgem
Transformatie van 'lelijke plekjes' tot interessante plaatsen in de gemeenten van het werkgebied van de intercommunale Leiedal

opdrachtgever Intercommunale Leiedal/Gemeente Avelgem
ontwerpteam urbain architectencollectief
ligging gehucht Rugge, Avelgem
status studie afgerond
datum 2011-2012

In 1906 verving een brug over de Schelde, de eerste Vierendeelligger, het veer. De brug zorgde voor een sterk gewijzigd ruimtelijk kader. De identiteit en de betekenis van het gehucht Rugge werden aangetast. Het vormde voor Stijn Streuvels de aanleiding voor zijn boek ‘De Teleurgang van de Waterhoek’.

We zijn intussen een eeuw later, na belangrijke maatschappelijke evoluties, wanneer de teloorgang zo goed als volledig is voltrokken. De open ruimte in het centrum van het gehucht wordt als lelijk ervaren.

Rugge is niet meer de hechte gemeenschap van een eeuw geleden. Er is geen echt verenigingsleven ter plekke. Het kerkje is niet langer een gebedshuis maar huisvest een schooltje voor kinderen voornamelijk van gezinnen van buiten Rugge. De asfaltvlakte in het centrum van de Ruggestraat is een parking die overgedimensioneerd is. Rugge lijkt niet veel meer dan de verzameling huizen die men passeert, wanneer men vanuit Avelgem over de Schelde naar het Kluisbos wil.

Welke zijn de elementen waarmee we als ontwerper aan de slag kunnen?
- de Ruggestraat met verbreding ter hoogte van de kerk, het reliëf van de Ruggestraat, het perspectief op het Kluisbos.
- de geschiedenis van deze plek: de brug over De Schelde (de eerste Vierendeelligger), De teloorgang van de Waterhoek, de film Mira (verfilming van de teloorgang van de Waterhoek), …
- een kleuterschooltje, een kinderdagverblijf, een café en verder niks.
- het fietstoerisme (knooppuntennetwerk)
- een bushalte
- een asfaltvlakte

Welke wensen zijn er, welke mogelijke programma’s zijn er?
- verkeersremmende maatregelen
- voldoende parkeercapaciteit behouden
- ruimte voor een speeltuin
- een plek voor ontmoeting

Wat kan daar nog aan toegevoegd worden?
- de school zoekt ruimte voor organisatie schoolfeest
- infopunt voor fietstoerisme, Stijn Streuvels, de Waterhoek, …

Wat merken we nog op?
Eigenlijk is er geen echt programma voor deze plek.

Wat charmeert?
De desolaatheid van deze plek wordt als ‘lelijk’ ervaren maar is misschien ook net de schoonheid ervan.

Wat stellen we voor?
We stellen voor een ponton te plaatsen en de rest ongemoeid te laten. Het ponton legt de nadruk op de verbreding in het weefsel, de open plek in het weefsel, tegelijk refereert het naar de doorgang door de Ruggestraat met perspectief op het Kluisbos en uiteindelijk het uitmonden in het open landschap. Het ponton is een verkeersafremmer en een buffer. Het ponton schuift uit de helling en benadrukt het aanwezige reliëf. Op het ponton is er plaats voor een zandbak met speeltoestellen, een basketbalkorf, een infopunt, de bushalte en een rustpunt.
Het voetpad en het asfalt met de belijning voor parkeerplaatsen blijven behouden.
Het asfaltvlak kan verder vrij ingevuld worden: een parking voor de bewoners, voor het personeel van de school, voor wandelaars en fietsers; drop-off zone voor de school, plaats voor een feesttent voor het schoolfeest, een speelplaats, een lege plek, …

gehucht Rugge en de Schelde  

perspectief op het Kluisbos  

bestaande toestand  

voorstel van aanleg  

simulatie 'ponton'  

ponton